MÔ HÌNH E-LEARNING

Hiện nay, cùng với sự bùng nổ về thông tin, những thông tin được tiếp cận trên lớp hay giảng đường là chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của học viên. Chính vì vậy mà nhiều thông tin, bài học đã được các giáo viên, giảng viên tự soạn và đưa lên mạng internet để học viên có thể tự tìm hiểu học tập trang bị thêm cho mình những kiến thức cần thiết. Tuy nhiên, những thông tin như vậy hiện đang được phát triển một cách tự phát, theo nhiều chuẩn khác nhau, dữ liệu không tập trung dẫn đến hiệu quả học tập cũng chưa cao.

Để khắc phục điều này, cần thiết tổ chức những thông tin, bài học đó cần theo chuẩn, theo chương trình nhất định và quá trình học tập của học viên cần được theo dõi quản lý.

Hệ thống e-learning bao gồm hai bộ phận chính là Nội dung và Hệ thống quản lý học tập:

1. Nội dung

Trong bất cứ hệ thống giáo dục nào, nội dung giáo dục cũng là một bộ phận quan trọng. Đối với hệ thống e-learning, nội dung giáo dục cần được thể hiện theo những chuẩn chung để đảm bảo dữ liệu có thể truy cập dễ dàng, quá trình kiểm tra đánh giá đảm bảo chính xác và phải tương thích với các hệ thống e-learning khác.

Nội dung của hệ thống e-learning bao gồm: Thư viện kiến thức, Các khóa học, Các bài kiểm tra đánh giá. Để đảm bảo học viên có thể chủ động tìm kiếm kiến thức, tham gia các khóa học và tự kiểm tra đánh giá được trình độ của mình.

2. Hệ thống quản lý học tập

Bản chất của e-learning là học tập mọi nơi, mọi lúc, học viên truy cập vào các lớp học, khóa học qua mạng internet nên thông thường e-learning được xây dựng trên các ứng dụng web. Hệ thống quản lý bao gồm có Phần cứng và Phần mềm:

2.1. Phần cứng (Hardware)

2.1.1. Máy chủ (Server)

Đây chính là nền tảng của bất cứ một hệ thống website nào. Server sẽ là nơi lưu trữ và xử lý dữ liệu của hệ thống.

            Tùy vào mô hình và quy mô triển khai mà ta có thể sử dụng các server với các chức năng và cấu hình riêng biệt: Web server, Database server, Memcache server, Data server, … hoặc có thể kết hợp nhiều chức năng trên một server chính. Đối với những hệ thống lớn, có lượng người truy cập cao (Hệ thống e-learning của Bộ Giáo dục, Sở Giáo dục, Phòng Giáo dục) thì cần thiết có các server đảm trách các chức năng riêng biệt. Còn đối với các hệ thống e-learning nhỏ hơn (Trường học) ta có thể kết hợp nhiều chức năng trên cùng một server. Với giai đoạn thử nghiệm và giai đoạn đầu, lượng người dùng chưa nhiều, các đơn vị thường chọn giải pháp thuê server để giảm chi phí ban đầu.

            Các server cần được kết nối internet tốc độ cao để đảm bảo nhiều người có thể truy cập được cùng lúc. Có hai sự lựa chọn về chỗ đặt server: Đặt server ngay tại đơn vị và Đặt server tại các Data Center. Với giai đoạn thử nghiệm, các đơn vị có thể thực hiện giải pháp đặt server tại đơn vị của mình để tiện việc nghiên cứu và quản trị hệ thống. Tuy nhiên, khi chuyển sang giai đoạn hoạt động thực sự, đơn vị nên đặt server tại các Data Center để đảm bảo tốc độ đường truyền và độ ổn định của hệ thống (điện, nhiệt độ, tiếng ồn).

2.1.2. Máy trạm (Client)

            Đối với các nhà trường, chúng ta nên tận dụng các phòng máy vi tính hoặc thiết kế riêng một phòng máy tương tự như phòng thư viện để làm hệ thống máy trạm cho phép học viên chưa có máy tính hoặc điều kiện internet chủ động tìm hiểu kiến thức, tham gia các khóa học e-learning ngay tại trường học. Đối với những học viên có máy tính cá nhân đều có thể tham gia các khóa học qua internet.

2.1.3. Modem internet, Bộ chuyển mạch và Dây mạng (Modem, Switch và Lan Cable)

            Đây là các thiết bị sử dụng để kết nối các máy trạm với máy chủ hay internet.

2.2. Phần mềm (Software)

2.2.1. Hệ điều hành    

Hiện nay, để giảm chi phí đầu tư, các đơn vị thường lựa chọn các hệ điều hành và các phần mềm mã nguồn mở miễn phí.

Đối với máy chủ của các hệ thống e-learning, trên thế giới thường sử dụng hệ điều hành Linux kết hợp với Webserver chạy PHP và MySQL.

Đối với các máy trạm, người dùng có thể sử dụng bất cứ hệ điều hành nào có hỗ trợ trình duyệt web là có thể tham gia vào quá trình học trực tuyến.

2.2.2. Hệ thống quản lý học tập (LMS)

            Hiện nay, có rất nhiều hệ thống LMS mã nguồn mở miễn phí được đánh giá cao như Moodle, Ilias, Efront, … cho phép quản lý quá trình dạy học trực tuyến tương tự như quản lý quá trình học trên lớp thật.

2.2.3. Công cụ xây dựng bài giảng e-learning

            Trên thị trường có rất nhiều phần mềm hỗ trợ giáo viên xây dựng bài giảng e-learning, tuy nhiên, các đơn vị cần lựa chọn các phần mềm có hỗ trợ chuẩn SCORM (được bộ Giáo dục khuyến khích sử dụng) và có thể đưa lên các hệ thống LMS.

Triển khai hệ thống e-learning

1. Mô hình 1:

1. Thiết bị:

2. Dịch vụ:

            Chi phí ban đầu: 52 100 000 VNĐ

            Chi phí hàng tháng: 3 200 000 VNĐ

Mô hình trên thích hợp với những đơn vị nhỏ (Trường học), với chi phí ban đầu và chi phí quản lý nhỏ nhưng giáo viên và học viên vẫn có điều kiện tiếp cận được với hệ thống e-learning quá trình dạy học.

Với mô hình này, giáo viên sau khi được đào tạo sẽ tự xây dựng bài giảng và đưa lên hệ thống, tự tổ chức các lớp học trực tuyến. Nếu đơn vị có điều kiện có thể trang bị thêm 1 camera chuyên dụng, tổ chức một phòng riêng có máy chiếu và các thiết bị dạy học cần thiết để phục vụ giáo viên quay bài giảng e-learning.

Khi hệ thống phát triển, có lượng truy cập cao, đơn vị có thể nâng cấp hệ thống theo các mô hình hợp lý hơn.

1. Mô hình 2:

1. Thiết bị:

2. Dịch vụ:

            Chi phí ban đầu: 17 000 000 VNĐ

            Chi phí hàng tháng: 7 600 000 VNĐ

Mô hình trên thích hợp với những đơn vị nhỏ (Trường học), với chi phí ban đầu và chi phí quản lý nhỏ nhưng giáo viên và học viên vẫn có điều kiện tiếp cận được với hệ thống e-learning quá trình dạy học.

Với mô hình này, giáo viên sau khi được đào tạo sẽ tự xây dựng bài giảng và đưa lên hệ thống, tự tổ chức các lớp học trực tuyến. Nếu đơn vị có điều kiện có thể trang bị thêm 1 camera chuyên dụng, tổ chức một phòng riêng có máy chiếu và các thiết bị dạy học cần thiết để phục vụ giáo viên quay bài giảng e-learning.

Khi hệ thống phát triển, có lượng truy cập cao, đơn vị có thể nâng cấp hệ thống theo các mô hình hợp lý hơn.

2. Mô hình 3:

1. Thiết bị:

2. Dịch vụ:

            Chi phí ban đầu: 113 000 000 VNĐ

Chi phí hàng tháng: 4 600 000 VNĐ

Mô hình trên thích hợp với những đơn vị nhỏ (Trường học) trong giai đoạn phát triển hoặc các đơn vị lớn hơn (Phòng, Sở) đang trong giai đoạn thử nghiệm hay triển khai.

Với mô hình này, giáo viên sau khi được đào tạo sẽ tự xây dựng bài giảng và đưa lên hệ thống, tự tổ chức các lớp học trực tuyến. Các đơn vị Phòng, Sở nên đầu tư thêm một phòng chức năng để giáo viên có thể thu hình các bài giảng e-learning chất lượng cao. Các đơn vị Phòng, Sở nên khuyến khích giáo viên, trường học trang bị phần mềm soạn thảo bài giảng phù hợp.

Khi hệ thống phát triển với lượng truy cập cao, các đơn vị cần nâng cấp thêm server (các server sẽ đảm nhận cách chức năng riêng) để đảm bảo hệ thống hoạt động được ổn định.

2. Mô hình 4:

1. Thiết bị:

2. Dịch vụ:

            Chi phí ban đầu: 216 000 000 VNĐ

Chi phí hàng tháng: 8 600 000 VNĐ

Mô hình trên thích hợp với những đơn vị nhỏ (Trường học) trong giai đoạn phát triển mạnh hoặc các đơn vị lớn hơn (Phòng, Sở) đang trong giai đoạn phát triển.

Với mô hình này, giáo viên sau khi được đào tạo sẽ tự xây dựng bài giảng và đưa lên hệ thống, tự tổ chức các lớp học trực tuyến. Các đơn vị Phòng, Sở nên đầu tư thêm một phòng chức năng để giáo viên có thể thu hình các bài giảng e-learning chất lượng cao. Các đơn vị Phòng, Sở nên khuyến khích giáo viên, trường học trang bị phần mềm soạn thảo bài giảng phù hợp.

Khi hệ thống phát triển với lượng truy cập cao, các đơn vị cần nâng cấp thêm nữa các server, hệ thống bảo mật, hệ thống phân tải, hệ thống lưu trữ để đảm bảo hệ thống hoạt động được ổn định.